صدر الدين محمد الشيرازي ( صدر المتألهين )

88

شرح بر زاد المسافر صدر الدين محمد الشيرازي ( صدر المتألهين ) ( تحقيق آشتيانى ) ( فارسى )

معاد جسمانى معتقد شوند ، به خصوص آن كه برخى از اين جماعت ، بر امتناع معاد جسمانى و عود روح به ابدان برهان اقامه نموده‌اند . و اصولا بنابر طريقهء اين اكابر و بر طبق آنچه در فلسفهء خود تقرير نموده‌اند و اركان آن را استوار ساخته‌اند ، عود ارواح بعد از رجوع به ملكوت وجود و گرديدن نفوس ، عقل محض و ورود در سلك ملائكهء مجرده ، از محالات و امتناع آن از بديهيات است . و بايد دانست كه حشر اجساد به برخى از نفوس اختصاص ندارد و مطابق نصوص كتاب و سنت ، معاد جسمانى براى كليهء افراد بشر ثابت است . اين اعاظم وقتى مىتوانند در معاد جسمانى مقلد باشند كه امكان آن ، محرز و دليلى بر امتناع آن اقامه نشده باشد ، لذا آنچه در اين باب گفته‌اند ، به عقيدهء حقير براى فرار از تكفير و چه بسا براى حفظ جان خود ، از آنچه كه برهان بر امتناع آن اقامه نموده‌اند به ظاهر عدول كرده‌اند و مع ذلك در زمان حيات و بعد از ممات ، آنها را تكفير نموده‌اند . و تحرير كثيرى از قواعد فلسفى و اظهار مبانى عقلى ، موجب دربدرى ساليان متمادى و ابتلا به مصائب بيشمار بود [ 1 ] .